નેપાળમાં મોડી રાત્રે 6.3ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. જેના આંચકા રાજધાની દિલ્હી સુધી અનુભવાયા હતા. દિલ્હી ઉપરાંત નોઈડા, ગાઝિયાબાદ, લખનૌ, રાજસ્થાન, ઉત્તરાખંડ, ઉત્તરપ્રદેશ, બિહારમાં પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. લોકો ભૂકંપના આંચકાથી ભયભીત થઈને ઘરોની બહાર દોડી આવ્યા હતા. આ ભૂકંપના કારણે અડધા ભારતની ધરતી ધ્રુજી હતી.
નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી અનુસાર, ભૂકંપ 9 નવેમ્બરે રાતે 1.57 કલાકે આવ્યો હતો. જેની ઊંડાઈ જમીનથી 10 કિમી નીચે હતી. ભૂકંપનું કેન્દ્ર નેપાળના મણિપુરમાં ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢથી 90 કિમી પૂર્વ-દક્ષિણપૂર્વમાં હતું.
આ પછી નેપાળમાં રાતે 3.15 વાગ્યે ફરી એકવાર ભૂકંપ નોંધાયો હતો, જેની તીવ્રતા 3.6 હતી. નેપાળના ડોટી જિલ્લામાં બપોરે 2 વાગ્યે આવેલા ભૂકંપના કારણે એક મકાન ધરાશાયી થતાં 6 લોકોના મોત થયા હતા. નેપાળના નેશનલ સિસ્મોલોજીકલ સેન્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા 24 કલાકમાં દેશના સુદૂર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં ત્રણ ભૂકંપના આંચકા નોંધાયા છે.
8 નવેમ્બરની રાત્રે પણ ભૂકંપ આવ્યો હતો
નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી અનુસાર નેપાળમાં 8 નવેમ્બરે રાત્રે 9 વાગ્યે ભૂકંપ આવ્યો હતો. જેની તીવ્રતા 4.9 હતી. 8 નવેમ્બરના રોજ લગભગ 12 વાગે મિઝોરમમાં ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેની તીવ્રતા 4.4 હતી.
નેપાળનો ભૂકંપ 25 એપ્રિલ, 2015ના રોજ સવારે 11:56 વાગ્યે નેપાળમાં 7.8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો. આ વિનાશક ભૂકંપમાં 9,000થી વધુ લોકો માર્યા ગયા અને 23,000થી વધુ ઘાયલ થયા. તેનું કેન્દ્ર નેપાળથી 38 કિમી દૂર લામજુંગ ખાતે હતું. નેપાળમાં 81 વર્ષમાં આવો જબરદસ્ત ભૂકંપ આવ્યો હતો. અગાઉ 1934માં નેપાળ અને ઉત્તર બિહારમાં 8.0ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેમાં 10,600 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.
ભૂકંપ શા માટે આવે છે?
ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓના મતે, ભૂકંપનું વાસ્તવિક કારણ ટેક્ટોનિક પ્લેટોમાં શક્તિશાળી હિલચાલ છે. આ સિવાય ઉલ્કાની અસર અને જ્વાળામુખી ફાટવાથી, ખાણ પરીક્ષણ અને પરમાણુ પરીક્ષણને કારણે પણ ભૂકંપ આવે છે. ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. આ સ્કેલ પર 2.0 અથવા 3.0ની તીવ્રતાનો ધરતીકંપ હળવો હોય છે, જ્યારે 6ની તીવ્રતાનો અર્થ શક્તિશાળી ધરતીકંપ થાય છે.
આ રીતે આપણે ભૂકંપની તીવ્રતાનો અંદાજ લગાવીએ છીએ
ધરતીકંપની તીવ્રતાનો અંદાજ તેના કેન્દ્રમાંથી નીકળતી ઉર્જા તરંગો પરથી લગાવવામાં આવે છે. આ તરંગ, જે સેંકડો કિલોમીટર સુધી વિસ્તરે છે, વાઇબ્રેટ કરે છે. પૃથ્વીમાં તિરાડો છે. જો ધરતીકંપનું કેન્દ્ર નીચી ઉંડાઈ પર હોય તો તેમાંથી નીકળતી ઉર્જા સપાટીની ખૂબ જ નજીક હોય છે જેના કારણે ભારે વિનાશ થાય છે
