ગુજરાત સરકારે લગ્ન નોંધણીના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ સુધારા વિધાનસભામાં રજૂ કર્યા છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી તેમજ ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ આ અંગે વિગતવાર માહિતી આપી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે, “અમે પ્રેમલગ્નના વિરોધી નથી, પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ ખોટી ઓળખ બતાવીને – જેમ કે ‘સલીમ’થી ‘સુરેશ’ બનીને – દીકરીને ફસાવવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેને કડક કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે.”
સૂચિત સુધારા અનુસાર, ગુજરાત લગ્ન નોંધણી અધિનિયમ-2006 હેઠળના નિયમો વધુ પારદર્શક, કડક અને સુરક્ષિત બનાવવામાં આવશે. આ સુધારાનો મુખ્ય હેતુ છેતરપિંડી અટકાવવી, યુવતીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી અને પારિવારિક મૂલ્યોને મજબૂતી આપવાનો છે. આગામી 30 દિવસ સુધી આ સુધારા પર જાહેરમાં વાંધા-સૂચનો મંગાવવામાં આવશે.
મુખ્ય સુધારાઓ અને નવી વ્યવસ્થા:
- વર-વધૂની હાજરી અનિવાર્ય: લગ્ન નોંધણી વખતે બંને પક્ષોની (વર અને વધૂ) વ્યક્તિગત હાજરી ફરજિયાત રહેશે. અગાઉ દસ્તાવેજો અપૂર્ણ હોવા છતાં અથવા હાજરી વિના પણ નોંધણી થઈ જતી હતી.
- માતા-પિતાને તાત્કાલિક જાણ: અરજી કરતાની સાથે જ વોટ્સએપ અથવા અન્ય માધ્યમ દ્વારા કન્યા/વરના માતા-પિતાને સંપૂર્ણ વિગતો (જેમ કે નામ, આધાર, સરનામું વગેરે) મોકલવામાં આવશે.
- માતા-પિતાની ભૂમિકા: માતા-પિતાના આધાર કાર્ડ, ફોન નંબર અને સરનામાની વિગતો ફરજિયાત લેવાશે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તેમનું ડિક્લેરેશન અથવા જાણકારી આપવી પડશે.
- સાક્ષીઓની વિગતો: સાક્ષીઓના ફોટો, આધાર કાર્ડની નકલ અને સંપૂર્ણ માહિતી આપવી અનિવાર્ય બનશે.
- અરજીની પ્રક્રિયા: તલાટી માત્ર અરજી સ્વીકારશે અને ચકાસણી કરશે, પરંતુ મંજૂરીની સત્તા તાલુકા કક્ષાના ઉપરી અધિકારી (ક્લાસ-2 ઓફિસર)ને આપવામાં આવશે. ગ્રામ્ય વિસ્તારના અરજદારોએ તાલુકા જવાની જરૂર નહીં પડે.
- નોટરી અને ચેકિંગ: નોટરી કરતી વખતે તમામ પક્ષકારોની હાજરી જરૂરી રહેશે. ખોટી નોટરી પર કડક કાર્યવાહી થશે.
- અલગ ઓનલાઈન પોર્ટલ: આગામી દિવસોમાં પ્રેમલગ્ન/ભાગેડુ લગ્ન માટે અલગ ઓનલાઈન પોર્ટલ શરૂ કરવામાં આવશે, જેથી સમગ્ર પ્રક્રિયા ટ્રેક કરી શકાય અને પારદર્શક બને.
હર્ષ સંઘવીએ ભાર આપ્યો કે, “નિયમો કડક કર્યા છે પણ લોકોને હેરાન ન થવા દેવા. જે પ્રેમલગ્નમાં ખોટી ઓળખ નથી બતાવતા અને માતા-પિતાની સહમતિથી થતા લગ્નમાં કોઈને મુશ્કેલી નહીં પડે.”
આ સુધારા બાદ લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ મજબૂત અને વિશ્વસનીય બનશે, જેનાથી સમાજમાં વધુ પારદર્શિતા અને સુરક્ષા આવશે
