ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ સોમવારે ગામડાઓ અને શહેરોમાં ડિજિટલ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક માળખું બહાર પાડ્યું છે. આ અંતર્ગત, પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન 200 રૂપિયા સુધીની ઑફલાઇન ચુકવણીની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેની કુલ મર્યાદા 2,000 રૂપિયા હશે. ઑફલાઇન ડિજિટલ પેમેન્ટ એ વ્યવહારોનો સંદર્ભ આપે છે જેને ઇન્ટરનેટ અથવા ટેલિકોમ કનેક્ટિવિટીની જરૂર નથી.
ઑફલાઇન મોડમાં, રૂબરૂ ચૂકવણી કોઈપણ માધ્યમ જેમ કે કાર્ડ, વૉલેટ અને મોબાઇલ ઉપકરણો દ્વારા કરી શકાય છે. કેન્દ્રીય બેંકે કહ્યું કે આ વ્યવહારો માટે કોઈ વધારાના વેરિફિકેશન ફેક્ટર (AFA)ની જરૂર પડશે નહીં. પેમેન્ટ ઓફલાઈન હોવાથી ગ્રાહકોને થોડા સમય પછી SMS અથવા ઈ-મેલ દ્વારા ‘અલર્ટ’ મળશે. ઑફલાઇન મોડ દ્વારા નાના મૂલ્યની ડિજિટલ ચુકવણી સુવિધાની રૂપરેખા કહે છે, “દરેક વ્યવહાર માટે રૂ. 200ની મર્યાદા હશે. તેની કુલ મર્યાદા રૂ. 2,000 હશે….” સેન્ટ્રલ બેન્કે જણાવ્યું હતું કે દેશના વિવિધ ભાગોમાં સપ્ટેમ્બર, 2020 થી જૂન, 2021 દરમિયાન પ્રાયોગિક ધોરણે ઑફલાઇન વ્યવહારો શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. તેના પર મળેલા ફીડબેકના આધારે આ ફ્રેમવર્ક તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. રિઝર્વ બેંકે કહ્યું, “ઓફલાઈન વ્યવહારો નબળી ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી ધરાવતા વિસ્તારોમાં ડિજિટલ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપશે. ખાસ કરીને ગામડાઓ અને શહેરોમાં. આ વ્યવસ્થા તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં આવી છે.”
સેન્ટ્રલ બેંકે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ગ્રાહકોની પરવાનગી પછી જ ઑફલાઇન ચુકવણીનો ઉપયોગ કરી શકાશે. દરમિયાન, ફિનો પેમેન્ટ્સ બેંકના ગ્રાહકોના ખાતા હવે રેમિટન્સ જમા કરી શકશે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા આ પેમેન્ટ બેંકને ઈન્ટરનેશનલ મની ટ્રાન્સફર સર્વિસ માટે મંજૂરી આપ્યા બાદ રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે. ફિનો બેંકે સોમવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે આરબીઆઈએ તેને મની ટ્રાન્સફર સર્વિસ સ્કીમ (MTSS) હેઠળ વિદેશથી રેમિટન્સ સ્વીકારવાની મંજૂરી આપી છે. તે પછી બેંક વિદેશી નાણાકીય સંસ્થા સાથે મળીને ક્રોસ બોર્ડર મની ટ્રાન્સફર પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવા સક્ષમ બનશે. ફિનો બેંકે જણાવ્યું હતું કે તેના ગ્રાહકોનો એક હિસ્સો અન્ય દેશોમાં રહેતા ભારતીયોના પરિવારોનો છે. આ સ્થિતિમાં, આ સેવા શરૂ થવાથી, આ ગ્રાહકો વિદેશથી મોકલવામાં આવેલા નાણાં મેળવી શકશે.એટલે કામ આસાન થઈ જશે. આ સારો નિર્ણય સાબિત થશે.
