સમગ્ર દેશમાં એક સરખી તિથિ, વાર, તહેવારની ઉજવણી કરવા માટે અથવા તેને નક્કી કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારે નવી પહેલ કરી છે. જે અંતર્ગત હવે એક જ સમાન તિથિ અને વાર માટે નેશનલ કેલેન્ડર તૈયાર કરવામાં આવશે. આ માટે મધ્ય પ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં 300થી વધારે વિદ્વાનો એકઠા થયા છે. જેમાં દેશભરના જ્યોતિષ, પંચાંગકર્તા અને ખગોળ વિજ્ઞાન સાથે જોડાયેલા લોકોનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી ફાયદો એ થશે કે, જુદા જુદ રૂપના પંચાગો સાથએ વ્રત, તહેવાર, તિથિ વગેરેને લઈને પેદા થનારી ભિન્નતા સમાપ્ત થઈ જશે. આ સિવાય દેશમાં અંગ્રેજી કેલેન્ડરની જગ્યાએ ભારતીય કેલેન્ડરને માન્યતા મળશે.

નેશનલ કેલેન્ડર ઓફ ઈન્ડિયાને લઈને વિક્રમ વિશ્વવિદ્યાલયમાં 22 અને 23 એપ્રિલ એમ બે દિવસ દેશભરના વિદ્વાનો રાષ્ટ્રીય સંગોષ્ઠી કરશે. જેમાં નવા પંચાગ માટે આયોજન કરાશે. એ પછી નવું પંચાગ તૈયાર થશે. આ ઉપરાંત હાલમાં જે જુદા જુદા પંચાગ છે એનું એક એક્ઝિબિશન પણ શરૂ થશે. સ્વતંત્રતાના 75માં પર્વ પર કેન્દ્ર સરકાર એ નવી પહેલ કરી છે. આ આયોજનમાં કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રાલય, કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન ટેકનિકલ વિભાગ, વિજ્ઞાન પ્રસાર વિભાગ, તારા ભૌતિકી સંસ્થાન, ખગોળ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર, વિજ્ઞાન ભારતી, ધારા, મપ્ર વિજ્ઞાન ટેકનિકલ પરિષદ, વિક્રમ વિશ્વવિદ્યાલય તથા પાણીની સંસ્કૃતિ ઉજ્જૈન ભાગીદારી કરશે. પાણીની સંસ્કૃત વિવિના રજીસ્ટાર ડૉ, દીલીપ સોનીએ જણાવ્યું હતું કે, 1952માં દેશમાં યુનિફોર્મ કેલેન્ડર માટે રીફોર્મ કમિટીની રચના થઈ હતી. આ સમિતિની ભલામણ પર 1956માં રાષ્ટ્રીય કેલેન્ડર માટે પ્રયત્નો કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ બાદમાં મામલો આગળ વધ્યો ન હતો. હાલમાં જ કેન્દ્ર સરકારે ફરીથી તેની પહેલ શરૂ કરી છે. હાલમાં અંગ્રેજી કેલેન્ડરમાં જે કેલેન્ડર ગણાય છે તેના દિવસ, મહિનો, વર્ષ વગેરે વિશે કોઈ અધિકૃત માન્યતા નથી. જ્યારે ભારતીય કેલેન્ડર (પંચાંગ) ખગોળશાસ્ત્ર પર આધારિત છે, તેવી જ રીતે મહિનાઓના નામ નક્ષત્રોના આધારે રાખવામાં આવ્યા છે.

દિવસો, તિથિઓ, દિવસો, તહેવારો વગેરે ગ્રહોના આધારે નક્કી થાય છે. તેથી ભારતીય કેલેન્ડર દેશમાં વધુ સુસંગત છે. આ રાષ્ટ્રીય સેમિનાર પહેલા દેશના મહાનગરો જેવા કે કોલકાતા, જમ્મુ, પૂણે વગેરેમાં પણ પડદા રેઝર કાર્યક્રમો યોજાશે, જ્યાં નાગરિકોને ભારતીય કેલેન્ડર વિશે માહિતગાર કરવામાં આવશે. ઉજ્જૈન સમયની ગણતરી માટેનું પ્રાચીન કેન્દ્ર રહ્યું છે. ઉજ્જૈનના સમયની ગણતરીને વિશ્વમાં માન્યતા મળી હતી. ઉજ્જૈન કર્કરેખા પર આવેલું છે. તેથી સમયની ગણતરી અહીં સૌથી સચોટ છે. તેથી, રાજા જયસિંહે ઉજ્જૈનમાં એક વેધશાળાની સ્થાપના કરી હતી. આ પછી, પુરાતત્વવિદ્ ડૉ. વિશ્રી વાકણકર દ્વારા કર્કરેખાની પુનઃ શોધ પછી, મહિધરપુર તાલુકાના ડોંગલામાં એક નવી વેધશાળા બનાવવામાં આવી છે, જ્યાં ખગોળશાસ્ત્રને લગતા અત્યાધુનિક સાધનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાના સેમિનાર વગેરે માટે ઓડિટોરિયમ છે. ડો.સોનીના જણાવ્યા મુજબ આ સેમિનારમાં રાષ્ટ્રીય કેલેન્ડર નક્કી કરવામાં આવશે. આ માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના સંબંધિત મંત્રાલયોના 100 પ્રતિનિધિઓ, વિવિધ રાષ્ટ્રીય સ્તરની સંસ્થાઓ અને 200 જ્યોતિષીઓ, પંચાંગશાસ્ત્રીઓ અને ખગોળશાસ્ત્રના વિદ્વાનો સામેલ થશે. તેમના માટે ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કરવામાં આવી રહ્યું છે. પંચાંગના તથ્યોનું મંથન કરીને રાષ્ટ્રીય કેલેન્ડર તૈયાર કરવામાં આવશે.

તમામ કાર્યક્રમો વિક્રમ વિશ્વવિદ્યાલય કેમ્પસમાં યોજાશે. કેમ્પસમાં 21 એપ્રિલે દેશભરમાં પ્રચલિત પંચાંગોનું પ્રદર્શન યોજાશે. નાગરિકો અને શાળાના બાળકોને આ પ્રદર્શનનો પ્રવાસ કરાવવામાં આવશે. તેમને ભારતીય પંચાંગ વિશે માહિતી આપવામાં આવશે. ઉજ્જૈનનું કેલેન્ડર કેવી રીતે ગાયબ થઈ ગયું અને શા માટે તેને ફરીથી સ્થાપિત કરવું જોઈએ. આ અંગે વિદ્વાનો સલાહ આપશે. સેમિનાર વિક્રમ કીર્તિ મંદિર ખાતે યોજાશે. 22 એપ્રિલની સાંજે વિદ્વાનોને ડોંગલા વેધશાળાનો પ્રવાસ કરાવવામાં આવશે. ખગોળશાસ્ત્રીય અભ્યાસની સુવિધાઓ વિશે અહીં માહિતી આપવામાં આવશે. લોકાર્પણ સમયે પ્રભાતફેરી થશે.