નવી દિલ્હી, મંગળવાર
રશિયાના નાયબ વડાપ્રધાન યુરી બોરિસોવે સંકેત આપ્યા છે કે ભારત સૌથી ઉન્નત એસ-500 પ્રોમેટી વિમાન વિરોધી મિસાઈલ સિસ્ટમનું પેહલું વિદેશી ખરીદદાર બની શકે છે. આ પુછવામાં આવતા કે શું ભારત રશિયા નિર્મિત એસ-500 ખરીદનારો પહેલો દેશ હશે. બોરિસોવે સોમવારે આરબીસી ટીવી ચેનલને કહ્યુ હતુ કે આમા કોઈ શંકા નથી, એકવાર જ્યારે અમે આ પ્રણાલીને પોતાના સૈનિકો સુધી પહોંચાડીશું, તો ભારત યાદીમાં પહેલા સ્થાને હશે. જો તે આ ઉન્નત શસ્ત્રોને ખરીદવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરે છે.
એસ-500 પ્રોમેટી વિમાન વિરોધી મિસાઈલ વાયુ પ્રણાલી માટે સૌથી ઉન્નત રશિયન મોબાઈલ સેવા છે અને તેને આ વર્ષની શરૂઆતમાં સેવામાં સામેલ કરવામાં આવી હતી. 2019માં તુર્કીના પ્રમુખ રેસેપ તઈપ અર્દોગને એસ-500 એકમોની ખરીદીમાં રસ વ્યક્ત કર્યો હતો. રશિયાના નાયબ વડાપ્રધાનની ટીપ્પણી ત્યારે પણ આવી હતી કે જ્યારે ભારતને પોતાની લાંબા અંતરની એસ-400 જમીનમાંથી હવામાં પ્રહાર કરનારી મિસાઈલ સુરક્ષા પ્રણાલીની ડિલીવરી શરૂ થઈ ગઈ છે.
પાંચ એસ-400 પ્રણાલી માટે 5.5 અબજ ડોલરનો સોદો અમેરિકા અને ભારતનીવધતી ભાગીદારીમાં એક કાંટો બની ગયો હતો. કાઉન્ટરિંગ અમેરિકાજ એડવર્સરીઝ થ્રુ સેન્ક્શેન્સ એક્ટ પ્રતિબંધોના સામનો કરવાનો જોખમ પણ હતું. 2016ના અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ પદની ચૂંટણીમાં રશિયાની કથિત ભાગીદારીના આધાર પર 2017માં CAATSAને અમેરિકામાં પારીત કરવામાં આવ્યું હતું. CAATSAની કલમ-231 હેઠળ આ સંસ્થાઓ પર પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવશે, જે રશિયાની સુરક્ષા અથવા ઈન્ટેલિજન્સ ક્ષેત્ર માટે અથવા તેમના તરફથી કામ કરે છે. અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી એસ-400 મિસાઈલ સુરક્ષા પ્રણાલીની એક બેચની ખરીદી માટે નાટો સહયોગી તુર્કી પર પહેલા જ CAATSA લગાવી દીધો છે. જો કે તેમણે હજી સુધી ભારત પર કોઈ નિર્ણય લીધો નથી. ભલે અમેરિકાએ કહ્યું છે કે તે સોદાને નામંજૂર કરવા માટે ભારત સાથે વાતચીત કરવાની કોશિશ કરશે. પરંતુ નવી દિલ્હી ત્રીજા દેશના ઘરેલુ કાયદાના અધિકાર ક્ષેત્રને નામંજૂર કરી રહ્યું છે.
આ પહેલા 6 ડિસેમ્બરે, 21મા ભારત-રશિયા શિખર સંમેલન દરમિયાન રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા સોદાને કમજોર કરવા અને ભારતને અમેરિકાના આદેશોનું પાલન કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું હતું. સંરક્ષણ ક્ષેત્ર રશિયા અને ભારત વચ્ચે ભાગીદારીનો મુખ્ય સ્તંભ છે બ્રહ્મોસ મિસાઈલ, એસયૂ-30 યુદ્ધવિમાનનું લાયસન્સ પ્રાપ્ત ઉત્પાદન, ટી-30 ટેન્ક આ સહયોગના કેટલાક ઉદાહરણ છે. આગામી મોટું ફોકસ ભારતમાં એકે શ્રેણી અસોલ્ટ રાઈફલ્સનું સંયુક્ત ઉત્પાદન છે.
