સુરત: સુરતની બે યુવતીઓ, અદિતિકુમારી ચૌધરી અને કાજોલબેન રાઠોડ, પરિવર્તનશીલ નમો ડ્રોન દીદી યોજના દ્વારા ડ્રોન પાઇલોટિંગના ક્ષેત્રમાં સફળતાપૂર્વક પગ મૂક્યો છે, દરેકને ₹9 લાખનું ડ્રોન પ્રાપ્ત થયું છે. આ નોંધપાત્ર સિદ્ધિમાત્ર તેમની વ્યક્તિગત જીત જ નહીં પરંતુ આયોજનાની શક્તિશાળી અસરને પણ રેખાંકિત કરે છે, જે ગ્રામીણ મહિલાઓના હાથમાં અદ્યતન ડ્રોન ટેકનોલોજીમૂકીને કૃષિ પદ્ધતિઓમાં ક્રાંતિ લાવી રહી છે.
નમો ડ્રોન દીદી યોજના, ભારત સરકાર દ્વારા એક નવીન પહેલ છે, જે સમગ્ર ભારતમાં 15,000 મહિલાઓની આગેવાની હેઠળ નાસ્વ-સહાય જૂથો (SHG)ને કૃષિ ડ્રોન સાથે પ્રદાન કરીને મહિલાઓને સશક્ત કરવા અને કૃષિને આધુનિક બનાવવા માટે બનાવવામાં આવી છે. આ ડ્રોન ખેડૂતોને પાકની દેખરેખ, ખાતર છંટકાવ અને બિયારણ વાવણી જેવા નિર્ણાયક કાર્યો કરવા માટે ભાડે આપી શકાય છે, આમ ખેતીની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થાય છે. આ કાર્યક્રમ માત્ર ટેકનોલોજી વિશે કરતાં વધુ છે; તે મહિલાઓને ગ્રામીણ અર્થ તંત્રમાં કેન્દ્રિય બનાવવા અને આગામી કૃષિક્રાંતિને આગળ ધપાવવા વિશે છે.
સુરતના ફુલવાડી માંડવીની રહેવાસી અદિતિકુમારી માટે, આયોજના તેમના સપનાની જીવાદોરી સમાન હતી. “હું હંમેશા મારા સમુદાયમાં યોગદાન આપવા અને મારા પરિવારને મદદ કરવા માંગતી હતી, પરંતુ મને ખબર ન હતી કે કેવી રીતે,” અદિતિએ તેની મુસાફરીને યાદ કરતા કહ્યું. “ગયા વર્ષે, મેં કૃષિવિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK) સુરત અને AVPL ઈન્ટરનેશનલ દ્વારા આયોજિત એક જાગૃતિ અભિયાનમાં હાજરી આપી હતી, જ્યાં મેં કૃષિમાં ક્રાંતિ લાવવામાં અપાર સંભવિત ડ્રોન્સની પકડ વિશે જાણ્યું. નમો ડ્રોન દીદી યોજનાએ મારું ધ્યાન ખેંચ્યું કારણ કે તે માત્ર એટલું જ નહીં. મહિલાઓને ટેક્નૉલૉજી આપવી, તે અમને કંઈક મોટામાં ભાગ લેવાની તક આપવા વિશે હતું જ્યારે મને ખબર પડી કે સરકાર સ્થાનિક ખેડૂતોને મદદ કરવા માટે સ્વ-સહાય જૂથોની મહિલાઓને મફત ડ્રોન ઑફર કરી રહી છે, ત્યારે મને ખબર પડી કે આમારી તક છે. ડ્રોન પાયલોટ બનવાનું મારું સપનું સાકાર કરવા બદલ હું રોમાંચિત છું, અને મારા જેવી મહિલાઓ માટે આ પહેલ શરૂ કરવા બદલ હું વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું, આયોજના વિના મારું સ્વપ્ન કદાચ ક્યારેય સાકાર ન થાય.
કંટાલી, સુરતના અન્ય પ્રાપ્તકર્તા કાજોલ બેન રાઠોડે આવોજ રસ્તો શેર કર્યો. તે જ જાગૃતિ અભિયાનમાં ભાગ લીધા પછી , તેણીને ડ્રોન પાઇલોટિંગને અનુસરવાની પ્રેરણા મળી. “સત્ર મારા માટે આંખ ખોલનારું હતું. KVK સુરત અને AVPL ઇન્ટરનેશનલની ટીમે નમો ડ્રોન દીદી સ્કીમને એવી રીતે સમજાવી કે તેનાથી મને ખ્યાલ આવ્યો કે ડ્રોન મારા ગામમાં ખેતીમાં ક્રાંતિ કેવી રીતે લાવી શકે છે. અમે શીખ્યાકે ડ્રોન કેવી રીતે બચાવી શકે છે. સમય અને સંસાધનો, ખાસ કરીને જ્યારે તે દિવસે, મારા માટે કંઈક ક્લિક થયું, ‘હું આજ કરવા માંગુ છું એ હકીકત છે કે સરકાર 80% નાણાકીય સહાય અને નેશનલ એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રા ફાઇનાન્સિંગ ફેસિલિટી દ્વારા મને આ માર્ગને આગળ ધપાવવાનો આત્મવિશ્વાસ આપે છે, આજે હું માત્ર એક ડ્રોન પાઇલટ નથી પણ મારા સમુદાયની અન્ય મહિલાઓ માટે પણ એક ઉદાહરણ છું તેમની આકાંક્ષાઓને અનુસરો.” નમો ડ્રોન દીદી યોજના અદિતિ અને કાજોલ જેવી મહિલાઓ માટે વ્યાપક સહાય પૂરી પાડે છે, જે ડ્રોનની કિંમતના 80%, ₹8 લાખ સુધી આવરી લે છે, બાકીની રકમ નેશનલ એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રા ફાઇનાન્સિંગ ફેસિલિટી (AIF) દ્વારા ઉપલબ્ધ છે. આ સુવિધા નાણાકીય બોજ ઘટાડવા માટે વ્યાજ સબ વેન્શન પણ આપે છે. વધુમાં, આ કાર્યક્રમ SHG સભ્યો માટે તાલીમ પૂરી પાડે છે, જેમાં એક સભ્યને ડ્રોન પાયલોટિંગ કૌશલ્ય અને બીજાને ડ્રોનનું સમારકામ અને જાળવણી કેવી રીતે કરવી તેની ટેકનિકલ જાણકારી સાથે સજ્જ કરવામાં આવે છે. આ સર્વગ્રાહી અભિગમએ સુનિશ્ચિત કરે છે કે મહિલાઓ સ્વતંત્ર રીતે ડ્રોન સેવાઓ ચલાવી શકે અને તેમની સ્થાનિક અર્થ વ્યવસ્થામાં અર્થ પૂર્ણ યોગદાન આપી શકે.
KVK સુરતના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક અને વડા ડૉ. જનકસિંહ રાઠોડે અદિતિ અને કાજોલની સફળતા માટે ખૂબ જ ગર્વ વ્યક્ત કર્યો હતો. “તેમની સિદ્ધિઓ નમો ડ્રોન દીદી યોજનાની સંભવિતતા અને જીવનમાં પરિવર્તન લાવવામાં શિક્ષણ અને જાગૃતિના મૂલ્યનો પુરાવો છે,” તેમણે ટિપ્પણી કરી. “અમારા જાગૃતિ અભિયાનમાં 87 સહભાગીઓ માંથી, અદિતિ અને કાજોલ આ તક લેવા અને તેને કંઈક નોંધપાત્ર બનાવવાના તેમના નિર્ધાર સાથે ઉભા થયા. તે જોવા માટે પ્રેરણાદાયક છે કે તેઓ એ કેવી રીતે ટેક્નોલોજી અપનાવી છે અને હવે ડ્રોન પાઇલોટ તરીકે તેમના સમુદાયોની સેવા કરવા માટે તૈયાર છે. AVPL ઇન્ટરનેશનલના સહયોગથી KVK સુરત ખાતે અમારું મિશન તેમના જેવી વધુ મહિલાઓને સશક્ત બનાવવાનું છે. અમે ગ્રામીણ વિસ્તારોની મહિલાઓને આ પરિવર્તનકારી ટેક્નોલોજી અપનાવવા અને આધુનિક કૃષિમાં મુખ્ય ખેલાડીઓ બનવા માટે શિક્ષિત કરવા અને પ્રેરણા આપવા માટે સમાન કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવાનું ચાલુ રાખીશું.”
AVPL ઇન્ટરનેશનલના સ્થાપક અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર પ્રીત સંધુએ આ યોજનાના લાંબા ગાળાના વિઝન અને તેના અમલીકરણના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. “નમો ડ્રોન દીદી યોજના માત્ર એક સરકારી પહેલ કરતાં વધુ છે; ગ્રામીણ અર્થ વ્યવસ્થામાં મહિલાઓની ભૂમિકા વિશે આપણે કેવી રીતે વિચારીએ છીએ તે પુન:આકાર આપવાનું આ એક ચળવળ છે,” તેણીએ સમજાવ્યું. “આયોજના દ્વારા, અમારો હેતુ મહિલાઓને અદ્યતન ટેક્નોલોજીની ઍક્સેસ આપીને તેમને આત્મનિર્ભર બનાવવા અને તેમના પરિવારો અને સમુદાયોને ટેકો આપવા માટે સક્ષમ બનાવવાનો છે. તે માત્ર ડ્રોન વિશે જ નથી; તે આ મહિલાઓને તેમના પોતાના અધિકારમાં ઉદ્યોગ સાહસિક અને નેતા બનવા માટે એક પ્લેટફોર્મ આપવા વિશે છે. અદિતિ અને કાજોલ આ સ્કીમ શું હાંસલ કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેના સંપૂર્ણ ઉદાહરણો છે. તેઓએ હિંમત અને મહત્વાકાંક્ષા દર્શાવી છે અને આજે તેઓ માત્ર ડ્રોન પાઇલોટ જ નહીં પરંતુ ભારત ભરની અસંખ્ય મહિલાઓ માટે રોલ મોડેલ પણ છે. આતો માત્ર શરૂઆત છે – અમે આશા રાખીએ છીએ કે આ પહેલ દ્વારા ઘણી વધુ મહિલાઓને ઉભરી આવે અને તેમના ભાગ્યનો હવાલો સંભાળે.” નમો ડ્રોન દીદી યોજના મહિલાઓ અને કૃષિ બંને માટે ગેમ-ચેન્જર છે, જે ટકાઉ આજીવિકા બનાવવા માટે આધુનિક ટેકનોલોજી સાથે સશક્તિકરણને મર્જ કરે છે. અદિતિ અને કાજોલ ડ્રોન પાઇલોટ તરીકે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત કરે છે, તેઓ કૃષિ ક્રાંતિમાં મોખરે છે જે ઉત્પાદકતા વધારવાનું વચન આપે છે, ખેડૂતો પરના ભૌતિક તાણને ઘટાડે છે અને સમગ્ર ગ્રામીણ ભારતમાં મહિલાઓ માટે નવી આર્થિક તકો ખોલે છે.
AVPL ઇન્ટરનેશનલ વિશે AVPL ઇન્ટરનેશનલ એડ્રોનઇકો સિસ્ટમમાં અગ્રણી એન્ટિટી છે, જેમાં 12 રાજ્યોમાં નોંધપાત્ર હાજરી છે અને ડ્રોન અને કૃષિક્ષેત્રોને સમર્પિત 70 કૌશલ્ય અને ઇન્ક્યુબેશન હબનો સમાવેશ કરે છે. અમારી ઓફરોમાં ડ્રોન અને કૌશલ્ય તાલીમ, ડ્રોન-એ-એ-સર્વિસ (DaaS), ડ્રોન ઉત્પાદન અને સમગ્ર ભારતમાં કૃષિ-ઇનપુટ રિટેલ આઉટ લેટ્સનો સમાવેશ થાય છે. અમે વૈશ્વિક રોજગાર માટે આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્પર્ધાત્મક તાલીમ આપીને ગ્રામીણ યુવાનોના ઉત્થાન માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ.
અમારા DGCA-ટાઈપ સર્ટિફાઈડ એગ્રીકલ્ચર ડ્રોન, “VIRAJ” (TC-T0524000001O), 10 લિટર સ્પ્રે ટાંકીની પેલોડ ક્ષમતા ધરાવે છે. અમે હરિયાણામાં ચારઆરપીટીઓ સાથે ડીજીસીએ દ્વારા પ્રમાણિત અપ્રુવ્ડરિમોટ પાયલોટ ટ્રેનિંગ ઓર્ગેનાઈઝેશન (RPTO) છીએ. અમે NSDC, ASCI, TSSC, અને હરિયાણા (HSRLM, HSDM, અને કૃષિ વિભાગ), ઉત્તરપ્રદેશ (UPSDM), ઉત્તરાખંડ (UKSDM), અને આસામ (ASRLM) સહિત વિવિધ રાજ્ય સરકારો સાથે જોડાયેલા છીએ. 20 વર્ષ માટે, અમે PPP મોડ હેઠળ “વર્લ્ડસ્કિલ એન્ડ ઇન્ક્યુબેશન હબ્સ (WSIH)” ની સ્થાપના કરવા માટે ઉત્તરપ્રદેશમાં 17 સરકારી ITI અને 3 સરકારી પોલિટેકનિક સાથે MOU પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. અમે હાલમાં ડ્રોન, કૃષિ અને અન્યમલ્ટિ–સેક્ટર તાલીમ માટે 50 “ગ્લોબલ સ્કિલ એન્ડ ઇન્ક્યુબેશન હબ (GSIH)”નું સંચાલન કરી રહ્યા છીએ.
ગુડગાંવ, હરિયાણામાં મુખ્ય મથક, AVPL ઇન્ટરનેશનલ પાસે એસપીએચ એવિએશન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને ફાર્મર્સ સિટી ઇન્ટર નેશનલ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સહિતની પેટા કંપનીઓ છે. અમે 16-લિટર કૃષિ અને તાલીમ/ મેપિંગ ડ્રોનના પ્રકાર પ્રમાણ પત્ર માટે પણ અરજી કરીએ છીએ. IFFCO સાથેની અમારી ભાગીદારીમાં આઠ રાજ્યોના 70 જિલ્લાઓમાં 50 લાખ એકરથી વધુ જમીન પર જંતુનાશકોનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે.

